Hakem Yönergesi

Hakem yönergesinin PDF Formatına ulaşmak için tıklayın.

HAKEM YÖNERGESİ

BÖLÜM – I 

Genel Hükümler

1. Amaç

Bu yönergenin amacı, Merkez Hakem Kurulu ve İl Hakem Kurulları ile MHK’nin

alt kurullarının kurulmasını, Hakem, Teknik Komiser, Hakem Eğitmenleri, Masa

Görevlileri ve Federasyon Temsilcilerinin eğitilmesini, klasmanlara ayrılmasını,

klasmanlar arasındaki geçişlerini, Uluslararası Oyun Kuralları ve Federasyon’un

belirleyeceği esaslar çerçevesinde düzenlemektir.

2. Kapsam

Bu yönerge, basketbol faaliyetinde görev alan Hakem, Teknik Komiser,

Federasyon Temsilcisi, Hakem Eğitmenleri ve Masa Görevlileri ile Merkez Hakem

Kurulu, İl Hakem Kurulu  ve diğer Alt Kurul üyelerini kapsar.

3. Dayanak 

Bu yönerge,  Türkiye Basketbol Federasyonu, Ana Statüsüne dayanılarak

hazırlanmıştır.

4. Tanımlar

Bu yönergede geçen;

Federasyon : Türkiye Basketbol Federasyonu’ nu,

FIBA : Tüm dünyada Basketbolu yöneten Uluslararası

ve bağlı olduğumuz kuruluşu,

Lig : Federasyon tarafından belirlenen yönerge ve

statüye uygun olarak düzenlenen erkekler ve

bayanlar kategorilerindeki basketbol liglerini,

Kupa : Federasyon tarafından belirlenen yönerge ve

statüye uygun olarak düzenlenen erkekler ve

bayanlar kategorilerindeki Türkiye ve

Cumhurbaşkanlığı kupası organizasyonlarını,

Lig Faaliyetleri : Liglerde yer alan kulüplerin müsabaka, hazırlık

ve kamp dönemi ile diğer faaliyetlerini,

Yurtiçi Faaliyetler : Federasyon tarafından belirlenen yönerge ve

statüye uygun olarak düzenlenen erkekler ve

bayanlar kategorilerindeki Türkiye

Şampiyonaları ve bunlara ait bölge

birinciliklerini,

Yerel Lig Faaliyetleri :  İl Tertip Kurulları tarafından belirlenen statüye

uygun olarak illerde düzenlenen tüm

kategorilerdeki müsabaka, hazırlık ve kamp

dönemi ile diğer faaliyetlerini, Hakem Yönergesi  5

HAKEM YÖNERGESİ

Kurum Faaliyetleri : Milli Eğitim Bakanlığı, Üniversite Oyunları

Federasyonu ve diğer kurumlar arasında,

federasyonun onayı ve bilgisi dahilinde

düzenlenen basketbol faaliyetlerini,

Kulüp : Basketbol branşında faaliyetlere katılan spor

kulübünü,

Sezon : Basketbol faaliyetlerinin  başlama ve bitiş

tarihleri arasında geçen süreyi,

Merkez Hakem Kurulu (MHK) : Basketbol Federasyonu bünyesinde hakemlikle

ilgili idari ve teknik tüm konulardan sorumlu

olan kurulu,

İl Hakem Kurulu (İHK) :  İllerde basketbol hakemleri ile ilgili tüm idari

ve teknik konulardan sorumlu olan kurulu, 

Alt Kurul : MHK’ ye bağlı olarak çalışacak kurulları,

Hakem : MHK ve/veya  İHK tarafından basketbol

müsabakalarında hakemlik ile görevlendirilen

kişiyi,

Teknik Komiser : MHK ve/veya  İHK tarafından basketbol

müsabakalarının organizasyon ve denetimi ile

görevlendirilen kişiyi,

Federasyon Temsilcisi : Faaliyetlerde, Federasyonu temsilen

görevlendirilmiş, organizasyonla ilgili tüm

konularda yetkili kişiyi,

Hakem Eğitmeni : Federasyon tarafından Hakemlerin eğitimi için

görevlendirilen kişiyi,

Masa Görevlisi : MHK ve/veya  İHK tarafından basketbol

müsabakalarında masada görevlendirilen

kişiyi,

İfade eder.

BÖLÜM – II 

Esas Hükümler

Birinci Kısım 

Hakem Kurulları

5.  Merkez Hakem Kurulu (MHK) 

5.1. Kuruluşu

5.1.1. Federasyon Başkanı tarafından atanacak kişinin başkanlığında, en az beş,

en fazla dokuz üyeden oluşur. Hakem Yönergesi  6

HAKEM YÖNERGESİ

5.1.2. MHK üyeleri, basketbol sporuna hizmet vermiş, çevresince sayılan ve

sevilen kişiler içinden, Federasyon Başkanı’ nın önerisi üzerine Yönetim

Kurulu onayı ile atanır.

5.1.3. Üyelerden birinin görevden ayrılması halinde aynı yöntemle yeni bir üye

atanabilir. 

5.2. Kurul Üyelerinde Aranacak Nitelikler

Merkez Hakem Kurulunda görev alacak kişilerin aşağıda belirtilen niteliklere haiz

olması gereklidir.

a) T. C. vatandaşı olmak,

b) 30 yaşından büyük olmak, 

c) Yüksek okul mezunu olmak (Daha önce MHK üyeliği yapanlarda bu koşul

aranmaz),

d) Yüz kızartıcı bir suçtan dolayı hüküm giymemiş olmak,

e) Disiplin veya Ceza Kurulları tarafından Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü’ne,

Federasyon’a veya hakemlere karşı  işlenmiş bir suçtan dolayı toplam 3 (üç)

aydan fazla cezalandırılmamış olmak,

f) Basketbol branşında oyuncu, antrenör, yönetici veya hakemlik yapmış

olmak. 

5.3. Kurulun Toplanması, Görev Dağılımı,  Yetki ve Sorumlulukları

5.3.1. Kurul, Kurul Başkanı’nın başkanlığında salt çoğunlukla toplanır.

Federasyon Başkanı veya Kurul Başkanı, Merkez Hakem Kurulunu her

zaman toplantıya çağırabilir. Federasyon Başkanı gerektiğinde toplantılara

başkanlık eder.

5.3.2. MHK toplantılarında, kurulun görev, yetki ve sorumluluğunda olan ve

aşağıda belirtilen konular değerlendirilir. Kararlar oy çokluğu ile alınır.

Eşitlik halinde başkanın oyu 2 (iki) oy sayılır. MHK tarafından alınan

kararlar karar defterine kaydedilir ve üyelerce imzalanır.

5.3.3. MHK Başkanı ilk toplantıda üyeler arasından bir Başkan Yardımcısı ve bir

Genel Sekreter ataması yapar. Ayrıca üyeler arasında 

a) Eğitim,

b) Atama,

c) Sosyal İşler,

d) Uluslararası İlişkiler,

konularından sorumlu ve yetkili olacakların görev bölümünü yapar. Üyeler

faaliyetlerinden dolayı Kurul Başkanı’na karşı sorumludurlar. MHK Başkanı

gerekli gördüğü durumlarda üyeler arasında görev değişikliği  yapabilir

veya ek görevler verebilir. Hakem Yönergesi  7

HAKEM YÖNERGESİ

5.3.4. Merkez Hakem Kurulunun görev ve yetkileri aşağıdaki gibidir;

a) Lig, Kupa ve Yurtiçi Faaliyetleri ile yetki ve sorumluluk alanına giren

organizasyonlar kapsamında yer alan maçların Hakem, Teknik

Komiser ve Federasyon Temsilcisi atamalarını yapmak, hakem ve

teknik komiser atamaları ile ilgili prensipleri belirlemek.

b) Hakem, Teknik Komiser ve  Federasyon Temsilcisi yetiştirme ve

geliştirme programını hazırlamak ve bu yönde çeşitli projeleri

uygulamaya sokmak,

c) Klasman hakemleri, teknik komiserleri, hakem eğitmenleri ve masa

görevlilerini bu yönergenin ilgili maddelerine göre belirlemek, 

d) Gerektiğinde, uluslararası seviyede hakem teknik kursları açılmasına

ve yabancı  öğretici çağırılmasına, yabancı ülkelerde açılan geliştirme

kurslarına Hakem, Hakem Eğitmeni ve Teknik Komiser

gönderilmesine karar vermek,

e) FIBA Hakemliği ve Teknik Komiserliği  için bu yönergenin ilgili

maddelerine göre aday belirlemek,

f) Hakemlerin giyeceği kıyafet ve kokartları belirlemek ve kullanmasını

sağlamak,

g) Her yıl için Uluslararası hakem listesini belirlemek ve FIBA’ya

bildirmek,

h) Hakem, Teknik Komiser ve Federasyon Temsilcileri hakkındaki

şikayetler üzerine olayı incelemek, hatalı bulunanları hata boyutuna

göre değerlendirmek, bu konuda gerekli önlemleri almak ve

gerektiğinde ilgilileri Disiplin Kurulu’na sevk etmek,

i) Tayin yetkisi kendisinde bulunan müsabakalar ile ilgili usulüne uygun

yapılan itirazları değerlendirmek,

j) İl Hakem Kurulları kararlarına karşı usulüne uygun yapılan itirazları

bir ay içinde inceleyerek son karara bağlamak,

k) Hakem Eğitmeni, Hakem, Teknik Komiser ve Federasyon

Temsilcilerine ödenecek tazminat ve ulaşım giderlerini belirleyerek

yıllık bütçe ve faaliyet programlarını hazırlamak ve Yönetim

Kurulunun onayına sunmak,

l) Hakem Sınavlarını yapmak ve sonuçlarını değerlendirmek, (Kurul

gerekli ve uygun görmesi halinde bu görev için alt kurulları yetkili

kılabilir.) 

m) Klasmanda görev yapacak hakem, teknik komiser, hakem

eğitmenleri ile ilgili her türlü sınavları yapmak, sonuçları

değerlendirmek ve lisansları vize etmek.

n) Her yıl faal olarak görev alacak Hakem Eğitmenlerini belirlemek, Hakem Yönergesi  8

HAKEM YÖNERGESİ

o) Her yıl sezon başında, il temsilcisinin önerisiyle seçilen il hakem

kurulunun asil ve yedek üyelerini onaylamak.

5.4. Görevlerin Tarifi

5.4.1. Başkan

a) MHK toplantılarına başkanlık yapmak,

b) MHK yetki ve sorumluluğu içerisindeki konuların çözümü için MHK’nin

uyumlu çalışmasını sağlamak,

c) MHK tarafından alınan kararların Federasyon’un ilgili birimlerinde

yerine getirilmesini takip ve kontrol etmek,

5.4.2. Başkan Yardımcısı

a) Başkanın olmadığı durumlarda MHK toplantılarına başkanlık yapmak

ve bu yönergenin MHK Başkanı’na verdiği yetki ve sorumlulukları

üstlenmek,

b) MHK Başkanı’nın verdiği diğer görevleri yerine getirmek.

5.4.3.Genel Sekreter

a) Klasman Hakemleri ile FIBA düzeyindeki hakemler için dosya

düzenlemek,

b) Her yıl basketbol sezonu açılmadan önce faal hakemlerin, teknik

komiserlerin ve masa görevlilerinin  İHK ve Eğitim Alt Kurulu

aracılığıyla sınavlarını ve/veya fiziksel testlerini izlemek ve son

durumlarını MHK’ye sunmak,

c) MHK sekreterya görevini sürdürmek, bu görev için gereken alt yapıyı

hazırlamak, varsa alt yapıda bulunan görevlilerin çalışmalarını

denetlemek,

d) MHK tarafından alınan kararların ilgili bölgelere, Hakemlere ve

Teknik Komiser/Federasyon Temsilcilerine ve diğer ilgililere

ulaşmasını sağlamak ve denetlemek, 

e) Gündemdeki konuları belirleyip MHK üyelerinin de görüşleri

doğrultusunda oluşan toplantı gündemini MHK toplantılarına sunmak,

alınan toplantı kararlarının yazılmasını ve imzalanması sağlamak,

ayrıca alınan kararların ilgililerce yerine getirilip getirilmediğini

izleyerek MHK’ye bilgi vermek,

f) Her iki ayda bir düzenli olarak  klasman hakemlerine ve Teknik

Komiserlerine MHK kriterlerine göre verilmiş değerlendirme

puanlarını MHK Başkanı’na iletmek, Hakem Yönergesi  9

HAKEM YÖNERGESİ

g) Hakem, Teknik Komiser ve Federasyon Temsilcilerinin görevli

oldukları müsabakalara ilişkin bilgilerin Federasyon web sayfası

aracılığı ile Internet’te duyurulmasını sağlamak. 

5.4.4. Eğitimden Sorumlu Üyeler

a) Hakem ve Masa Görevlileri Eğitiminin Federasyon Yönetmelikleri,

Yönergeleri, Sirkülerleri ve MHK kararları ile belirlenmiş kurallar

çerçevesinde yürütülmesini sağlamak,

b) Teknik Komiser Eğitiminin Federasyon Yönetmelikleri, Yönergeleri,

Sirkülerleri ve MHK kararları ile belirlenmiş kurallar çerçevesinde

yürütülmesini sağlamak,

c) Yapılan eğitim çalışmaları hakkında aktif basketbol sezonu içerisinde

her ay düzenli olarak MHK’yi bilgilendirmek,

d) Eğitim Alt Kuruluna Başkanlık yapmak.

5.4.5. Atamadan Sorumlu Üyeler

a) MHK tarafından belirlenen prensipler doğrultusunda aşağıda yer alan

müsabakalara Hakem ve Teknik Komiser atamalarını yapmak,

(1) Federasyon tarafından düzenlenen ve yönetilen bütün resmi

yarışmalar,

(2) Yabancı takımlarla yapılacak her türlü özel yarışmalar, 

(3) İller arası karma takımlar arasında yapılan resmi yarışmalar,

(4) FIBA tarafından ismen hakem talep edilmeyip tespiti

Federasyon’a bırakılan basketbol yarışmaları (Bu atamalar

Merkez Hakem Kurulu’nun onayı ile olur).

(5) İl Müdürlüklerinin talebi halinde o ilde oynanacak basketbol

yarışmaları,

(6) Ulusal takım antrenman ve hazırlık yarışmaları (Gerektiğinde

FIBA ve Klasman Hakemleri, Teknik Komiser ve Masa Görevlileri

ücretsiz olarak bu yarışmalarda görevlendirebilir),

(7) Lig Takımları arasında yapılacak tüm özel yarışmalar.

b) Gerek görüldüğünde, özel yarışmalardaki Hakem ve Teknik Komiser

atama yetkisi, MHK tarafından İl Hakem Kurulu’na devredilebilir. 

5.4.6. Sosyal İşlerden Sorumlu Üyeler

a) Hakem, Teknik Komiser, Hakem Eğitmeni ve Federasyon

Temsilcilerinin kaza ve sağlık sigortalarını düzenletmek,

b) Otel ve ulaşım işlemlerini yapmak

c) Saha içi ve dışı malzemelerini temin etmek,

d) Adlarına tahakkuk edecek ödemelerini takip etmek, Hakem Yönergesi  10

HAKEM YÖNERGESİ

e) Diğer sosyal faaliyetleri planlamak

5.5. MHK Üyeliğinin Sona Ermesi

5.5.1. Merkez Hakem Kurulu’nun görev süresi; Federasyon Başkanı’nın

görevinden ayrılması ile kendiliğinden sona erer. Yeni Kurul seçilinceye

kadar eski kurul görevini sürdürür.

5.5.2. Merkez Hakem Kurulu Üyelerinin görev süreleri; 

a) Üyenin istifa etmesi, çıkarılması ya da görevi sürdürmesine engel

olacak sürekli bir mazeret, hastalık ya da rahatsızlığının ortaya

çıkması,

b) Mazeret beyan etmeden üst üste üç toplantıya gelmemesi, 

c) MHK üyesi olarak görevli olduğu dönem içinde resmi yarışmalarda

hakemlik yapması veya basketbol branşı olan bir kulübün oyuncusu,

idarecisi, antrenörü ve yöneticisi olması,

d) Yüz kızartıcı bir suçtan dolayı hüküm giymesi,

e) Kurul üyelerinde aranılan niteliklerden birinin yitirilmesi,

durumunda Federasyon Başkanı’nın kararı üzerine son bulur.

6. İl Hakem Kurulu (İHK)

6.1. Kuruluşu

6.1.1.İHK Basketbol İl Temsilcisi ile birlikte en az 3 (üç) en fazla 7 (yedi) asil

üyeden oluşur.

6.1.2. Asil Kurul Üyeleri her yıl Ağustos ayında  İl Temsilcisi’nin önerisi ve

MHK’nin onayı ile atanır. Asil üyelerin görevinin son bulması durumunda

asil üye görevi yapmak üzere ayrıca iki yedek üye belirlenir. 

6.2. Kurul Üyelerinde Aranacak Nitelikler

İl Hakem Kurulu'nda görev alacak kişilerin aşağıda belirtilen niteliklere haiz

olması gereklidir.

a) T. C. vatandaşı olmak,

b) En az lise veya dengi okul mezunu olmak, (Daha önce bu görevde

bulunmuş olanlarda bu şart aranmaz.)

c) 25 yaşından büyük olmak,

d) En az iki yıl süreyle Basketbol Hakemi veya Masa Görevlisi görevi

yapmış ya da üç yıl lisanslı olarak basketbol oynamış veya

antrenörlük veya yöneticilik yapmış olmak veya her ne sıfatla olursa

olsun basketbol sporuna hizmet vermiş ve bulunduğu ilde bu sporun Hakem Yönergesi  11

HAKEM YÖNERGESİ

gelişimine büyük katkıda bulunacağı maruf, sevilen ve sayılan kişi

olmak

e) Yüz kızartıcı bir suçtan dolayı hüküm giymemiş bulunmak,

f) Disiplin veya Ceza Kurulları tarafından Gençlik ve Spor Genel

Müdürlüğü, Federasyon’a veya hakemlere karşı  işlenmiş bir suçtan

dolayı toplam 3 (üç) aydan fazla cezalandırılmamış olmak.

6.3. Kurulun Toplanması,  Görev Dağılımı, Yetki ve Sorumlulukları

6.3.1.İl Temsilcisi, aynı zamanda İHK’ nin  Başkanı’dır. İHK, İl Temsilcisi’ nin

başkanlığında ayda en az bir kez salt çoğunlukta toplanır. Ayrıca  İl

Temsilcisi gerekli gördüğü zaman kurulu toplantıya çağırabilir. MHK

Üyeleri gerek gördüğü durumlarda İHK toplantılarına katılabilir.

6.3.2. Kararlar oy çokluğu ile alınır; oyların eşitliği halinde Başkanın oyu iki oy

olarak sayılır. Kararlar karar defterine yazılır ve üyelerce imzalanır. MHK

gerekli gördüğü hallerde İHK’nin karar defterini denetler ve eksiklik varsa

yazılı olarak uyarır.

6.3.3.İHK Başkanı ilk toplantıda üyeler arasından bir Başkan Yardımcısı ve bir

Sekreter ataması yapar. Ayrıca üyeler arasında 

a) Eğitim,

b) Atama,

c) Sosyal İşler,

konularından sorumlu ve yetkili olacakların görev bölümünü yapar. Üyeler

faaliyetlerinden dolayı Kurul Başkanı’na karşı sorumludurlar. Kurul

Başkanı gerekli gördüğü durumlarda üyeler arasında görev değişikliği 

yapabilir veya ek görevler verebilir.

6.3.4.İHK’ nin görev ve yetkileri aşağıdaki gibidir. 

a) İl Faaliyetleri kapsamındaki bütün resmi ve federasyon tarafından

onaylanmış özel yarışmaların Teknik Komiser, Masa Görevlisi ve

Hakem tayinlerini yapmak,

b) İlinde kayıtlı hakemleri kontrol etmek ve denetlemek veya yetkili

kılacağı Teknik Komiserlerce kontrol ettirmek,

c) İllerinde kayıtlı bulunan hakemlerin sicillerini tutmak, Klasman

Hakemliği için yeterli gördükleri hakemleri Merkez Hakem Kurulu’na

önermek,

d) İlindeki hakemlerin birlik ve beraberliklerini sağlamak, teknik ve

teorik bilgilerini arttırmak için Eğitim Kurulu’nca onaylanmış kurs,

eğitim seminerleri ve konferanslar ile sosyal faaliyetler düzenlemek,

e) Hakem gereksinimi karşılamak için Aday Hakem Kursları açılması

konusunda TBF’ ye başvurmak, Eğitim Kurulu’nun görevlendireceği Hakem Yönergesi  12

HAKEM YÖNERGESİ

Hakem Eğitmenleri ile bu kursları açmak, kursları bitiren aday

hakemlere saha denemeleri yaptırmak,

f) Başarılı olan aday hakemleri İl Hakemliğine bu yönerge hükümlerine

göre terfi ettirmek ve hakem lisansı verilmesini sağlamak, 

g) İllerindeki tartışmalı yarışmaların sonuçları hakkında birinci derecede

karar vermek ve usulüne uygun yapılmış itiraz halinde bunların kesin

karara bağlanması için Merkez Hakem Kurulu’na göndermek, 

h) Bu yönerge hükümlerine aykırı hareket eden hakemleri yarışma

yönetmekten yasaklamak ve gerektiğinde lisanslarının iptali için

nedenleri ile birlikte Merkez Hakem Kurulu’na başvurmak,

i) Gerekli duyulduğunda bu yönerge hükümlerine göre Masa Görevlisi

kursu açmak, 

j) Hakemlerini tayin yetkisi kendisinde bulunan müsabakaların teknik

sonuçları hakkında usulüne uygun yapılmış itirazları inceleme ve

karara bağlamak,

k) İldeki Aday ve İl Hakemlerinin yazılı, sözlü sınav ile fiziksel testlerini il

müsabakaları başlamadan önce yapmak ve lisanslarının vizelenmesi

için sınav sonuçlarını İl Müdürlüğü aracılığı ile MHK Genel

Sekreterliği’ne yazılı olarak bildirmek, 

6.4. Görevlerin Tarifi

6.4.1. Başkan

a) İHK’ nin yetki ve sorumluluğu içerisindeki konuların çözümünü ve

kurulun uyumlu çalışmasını sağlamak,

b) İHK toplantılarına başkanlık yapmak,

c) İHK tarafından alınan kararların Federasyon veya Federasyonun ilgili

birimlerinde yerine getirilmesini takip ve kontrol etmek,

d) İHK’ nin yetki kapsamında olan bütün resmi ve özel müsabakalara

teknik komiser atamak,

e) MHK tarafından verilen görevleri yerine getirmek.

6.4.2. Başkan Yardımcısı

a) Başkan’ın olmadığı durumlarda İHK toplantılarına başkanlık yapmak,

b) Başkan’ın olmadığı durumlarda bu yönergenin İHK Başkanı’na verdiği

yetki ve sorumlulukları üstlenmek,

6.4.3. Sekreter

a) İldeki bütün hakemler ve masa görevlileri için dosya düzenlemek, Hakem Yönergesi  13

HAKEM YÖNERGESİ

b) İHK sekreterya görevini sürdürmek, bu görev için gereken alt yapıyı

hazırlamak, varsa alt yapıda bulunan görevlilerin çalışmalarını

denetlemek,

c) İHK tarafından alınan kararların ilgili hakemlere ve teknik

komiser/Federasyon temsilcilerine ve diğer ilgililere ulaşmasını

sağlamak ve denetlemek, 

d) Gündemdeki konuları belirleyip  İHK üyelerinin de görüşleri

doğrultusunda oluşan Toplantı Gündemini İHK toplantılarına sunmak, 

e) Alınan toplantı kararlarının yazılmasını ve imzalanmasını sağlamak,

ayrıca alınan kararların ilgililerce yerine getirilip getirilmediğini

izleyerek İHK’ye bilgi vermek,

f) İlde görevli olan Hakem, Teknik Komiser, Masa Görevlisi ve

Federasyon Temsilcilerinin Türkiye’deki görevli oldukları

müsabakalara ilişkin bilgilerin Federasyon ve varsa ildeki web sayfası

aracılığı ile Internet’ten bilgi edinmelerine yardımcı olmak. 

6.4.4. Eğitimden Sorumlu Üyeler

a) Hakem ve Masa Görevlisi Eğitiminin Federasyon Yönetmelikleri,

Yönergeleri, Sirkülerleri ve MHK kararları ile belirlenmiş kurallar

çerçevesinde gerekirse MHK’nin onayı ile ildeki klasman

hakemlerinden de yararlanarak yürütülmesini sağlamak,

b) Yapılan eğitim çalışmaları hakkında aktif basketbol sezonu içerisinde

her ay düzenli olarak İHK’yi bilgilendirmek, 

c) Her yıl basketbol sezonu açılmadan önce o ildeki faal  Aday ve  İl

Hakemlerinin fiziksel testlerini,  yazılı  sınavlarını  yapmak  ve  son

durumlarını İHK’ye sunmak,

6.4.5. Atamadan Sorumlu Üyeler

a) Her sezon başında  İHK tarafından atamalara ilişkin düşünce ve

görüşler karar altına alınır. Atamalar, bu kararlara uygun olarak

gerçekleştirilir. Atamalara ilişkin alınan  İHK kararları, Federasyon

Yönetmelik, Yönerge ve Sirkülerlerine ters olamaz.

b) Aşağıda yazılı müsabakalara Hakem ve Masa Görevlisi atamalarını

yapmak,

(1) İl Tertip Komitesi tarafından düzenlenen ve yönetilen bütün

resmi yarışmalar,

(2) İl Tertip Komitesi sorumluluğuna giren her türlü özel yarışmalar, 

(3) Federasyon tarafından onaylanmış özel turnuva ve müsabakalar

(4) MHK tarafından ismen hakem talep edilmeyip tespiti  İl Tertip

Komitesi’ne bırakılan basketbol yarışmaları (Bu atamalar Merkez

Hakem Kurulu’nun onayı ile olur). Hakem Yönergesi  14

HAKEM YÖNERGESİ

c) İllerinde oynanan Lig ve Kupa Müsabakalarına Masa Görevlisi

ataması yapmak.

6.4.6. Sosyal İşlerden Sorumlu Üye

İldeki her türlü yemek, balo, gezi, v.b. gibi sosyal olayları tertip etmek.

6.5. Görevlerin Sona Ermesi 

6.5.1.İl Hakem Kurulu’nun görev süresi, her basketbol sezonu sonunda, veya İl

Temsilcisi’nin görevinden ayrılması ile sona erer. Yeni İHK kuruluncaya

kadar eski İHK üyeleri göreve devam eder. 

6.5.2. Aşağıdaki durumlarda İl Hakem Komitesi, MHK kararı ile görevden alınır. 

a) Bu yönerge hükümleri ile belirlenmiş esaslar dahilinde hakem, masa

görevlisi veya teknik komiser olma hakkı kazanmamış kişilerin

basketbol müsabakalarında görevlendirilmesi. 

b) MHK tarafından lisansları Vizeleşmemiş hakem ve masa görevlileri ile

aktif olmayan teknik komiserlerin resmi müsabakalarda

görevlendirilmesi.

c) Federasyon tarafından onaylanmamış her türlü özel müsabaka,

turnuva veya basketbol faaliyetine hakem tayini yapılması.

Uygulamada kasıt görülmesi halinde kasıtlı davranış içinde bulunan üyeler

tekrar İHK üyeliğine seçilemezler.  

6.5.3.İHK Üyelerinin görev süresi; 

a) Üyenin  istifa  etmesi  veya  görevi  sürdürmesine engel olacak sürekli

bir mazeret, hastalık ya da rahatsızlığının ortaya çıkması,

b) Mazeret göstermeden üst üste iki toplantıya katılmaması, 

c) İl Temsilcisinin üyeliğin sona ermesi için yapacağı talebin MHK

tarafından uygun görülmesi,

d) İHK üyesi olarak görevli olduğu dönem içinde resmi yarışmalarda

masa görevlisi veya hakem olarak görev alması veya basketbol

branşı olan bir kulübün oyuncusu, idarecisi, antrenörü veya yöneticisi

olması, 

e) Yüz kızartıcı bir suçtan dolayı hüküm giymesi,

f) Kurul üyelerinde aranılan niteliklerden birinin yitirilmesi 

durumunda MHK’nin kararı üzerine son bulur.

7. Alt Kurullar (AK)

Merkez Hakem Kurulu; kurula bağlı görev yapmak üzere, ihtiyaç duyulan

durumlarda Alt Kurul oluşturabilir. Oluşturulan kurulların işleyişi, çalışma prensipleri

ve süresi ayrı sirkülerler ile düzenlenir. Hakem Yönergesi  15

HAKEM YÖNERGESİ

 

İkinci Kısım

Hakemler

8. Genel

8.1. Ülkemizde düzenlenen her türlü resmi veya özel basketbol

müsabakalarında, Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından belirlenmiş

esaslar doğrultusunda eğitim almış ve eğitim sonunda yapılan sınav ve

testlerde başarılı olarak hakem olma unvanını kazanmış hakemler görev

yapabilir.

8.2. Hakemlerin basketbol müsabakalarında görev yapabilmeleri için,

müsabakaların organizasyon sorumluluğunu üstlenmiş kurumlarca

yetkilendirilmiş hakem kurulları tarafından görevlendirilmiş olmaları

gereklidir.

8.3. Yabancı ülke Federasyonlarından hakemlik lisansı alan T. C. vatandaşı

hakemler ile, Türkiye'de ikamet eden yabancı uyruklu hakemlerin görev

alabilmeleri, MHK kararına bağlıdır. Bu hakemlerin hakemlik yapıp

yapamayacakları, yapacaklarsa hangi düzeyde olacakları MHK tarafından

belirlenir.

8.4. Kayıtlı oldukları illerinden geçici bir nedenle başka bir ilde bulunan

hakemler, geçici bulundukları ilde de kendileri arzu ettikleri taktirde, il

yetkililerince görevlendirilebilir. Bu durumda hakem ek harcırah talebinde

bulunamaz.

9. Hakem Olma Şartları ve Kategorileri

Hakemler; 

a) Aday Hakem (Hakem Adayı),

b) İl Hakemi, 

c) Klasman Hakemi,

d) FIBA Hakemi,

 olmak üzere dört kategoriye ayrılırlar. Ayrıca, klasman hakemleri Lig

Faaliyetlerinde görevlendirilmek üzere MHK tarafından kendi içinde tasnif

edilirler. 

Hakem olma  şartları ile kategori geçiş için sağlanması gereken koşullar kendi

ilgili maddelerinde verildiği gibidir.

10. Aday Hakem (Hakem Adayı)

Aday hakemler sadece Yerel Lig Faaliyetleri kapsamında düzenlenen

müsabakalarda hakem ve masa görevlisi olarak görev alabilirler. Aday hakemler her Hakem Yönergesi  16

HAKEM YÖNERGESİ

ne koşulda  olursa  olsun  Lig,  Kupa  ve  Yurtiçi Faaliyetlerinde müsabaka yönetmek

üzere hakem olarak görevlendirilemezler.

10.1. Aday Hakem Olma Şartları 

10.1.1. Basketbol müsabakalarında aday hakem olarak görevlendirilecek

kişilerin, MHK tarafından yapılacak Aday Hakem Sınavlarında başarılı

olmaları gereklidir. 

10.1.2. Ayrıca Federasyon tarafından hakemlik dersi açılmasına onay verilmiş,

üniversitelerdeki hakemlik dersini alarak bu dersi başarmış olan ve

Aday Hakem olma şartlarına uygun olanlar arasından, MHK tarafından

yapılacak hakem sınavlarında başarılı olan adaylar, Aday Hakem

olurlar. 

10.1.3. MHK tarafından yapılacak Aday Hakem sınavlarına katılacaklarda

aşağıdaki koşullar aranır;

a) T. C. vatandaşı olmak, 

b) En az lise veya dengi okul mezunu olmak,

c) 17 yaşından küçük, 30 yaşından büyük olmamak,

d) Sağlık durumunun hakemlik yapmaya elverişli olduğunu doktor

raporu ile belgelemiş olmak, 

e) Yüz kızartıcı bir suçtan dolayı hüküm giymemiş bulunmak,

f) Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü veya Federasyon tarafından altı

ay veya daha fazla ceza verilmemiş olmak.

10.1.4. Sınavlarda başarılı olanlara MHK tarafından ‘Aday Hakem’ lisansı verilir.

10.1.5. Aday Hakem sınavlarına girecek adaylar için talep olması halinde MHK

tarafından illerde Aday Hakem Kursu açılabilir. Aday Hakem Kurslarının

açılabilmesi için, Gençlik ve Spor  İl Müdürlüğü aşağıda belirtilen

koşulları sağlamak zorundadır.

a) Aday Hakem Kursu açılması için başvuru yazısı.

b) Federasyon tarafından atanacak kurs eğitmeninin yasal yolluk ve

harcırahlarının o ilin Gençlik ve Spor  İl Müdürlüğü’nce

ödeneceğinin beyan ve taahhüdü. 

c) Kurs sırasında uygulamaları göstermek üzere; 10 adet basketbol

oyuncusu ve yedi gün süreyle kullanılmak üzere spor salonu.

10.2. Aday Hakemliğin Sona Ermesi 

Aday Hakemlikten en fazla iki sezon sonunda İHK tarafından İl Hakemliğine terfi

ettirilmemiş olan  aday hakemlerin, hakemlik görevi kendiliğinden sona erer. Hakem Yönergesi  17

HAKEM YÖNERGESİ

11. İl Hakemi 

İl Hakemi Adayı olma koşullarını taşıyan aday hakemlerin arasından uygun

görülenler, İHK kararı ile İl Müdürlüğü aracılığı ile MHK Genel Sekreterliği’ne yazılı

olarak bildirilir. Bu hakemler MHK onayı ile İl Hakemliğine atanırlar. 

İl Hakemleri, Yerel Lig Faaliyetleri kapsamında düzenlenen müsabakalarda

hakem ve her türlü resmi basketbol müsabakalarında masa görevlisi olarak görev

alabilirler. 

İl Hakemleri her ne koşulda olursa olsun Lig, Kupa ve Yurtiçi Faaliyetlerinde

müsabaka yönetmek üzere hakem olarak görevlendirilemezler.

İstisna: MHK tarafından belirtilen C klasmanı adayı İl Hakemleri Yurtiçi

Faaliyetlerde görev yapabilirler.

11.1. İl Hakemi Olma Şartları

11.1.1. Aday Hakemlerin İl Hakemi Adayı olabilmesi için aşağıdaki koşulların

oluşması gerekir.

a) İHK tarafından verilen görevleri başarıyla yerine getirmek,

b) En az bir yıl (Aday Hakem olma tarihinden itibaren) süreyle Aday

Hakem olarak görev yapmış olmak, 

c) İHK tarafından yapılmış yazılı  sınav ve fiziksel testlerde başarılı

olmak.

11.1.2. İl Hakemliği’ ne yükseltilen Aday Hakemlere MHK tarafından ‘İl Hakem

Lisansı’ verilir.

12. Klasman Hakemi 

Klasman Hakemliği, Federasyon tarafından organize edilen ve aşağıda ilgili

bölümlerinde açıklamaları yapılan çeşitli faaliyetlerde görev yapacak hakemlerin

tasnifi için A, B ve C olarak belirlenmiş hakemlik derecelendirilmesidir.

Klasman hakemliğinin her derecesi için ihtiyaç duyulacak Klasman Hakem sayısı

MHK tarafından sezon öncesi belirlenir ve bu sayı oranında klasman hakemi seçlir.

Yıl içinde uzun süreli sakatlık, hastalık, askerlik, hakemliği bırakma veya sona ermesi

gibi çeşitli nedenlerle klasman hakemi sayısında eksilme olması durumunda MHK si

sezon içinde klasman ayarlaması yaparak ihtiyacı sağlayabilir.

Klasman hakemi olarak belirlenmiş hakemler; her derece için belirlenmiş

şartlara haiz oldukları sürece o derecede görev yaparlar.  Klasman hakemlik

derecelendirilmesi her sezon öncesi MHK tarafından bu yönerge ile belirlenmiş

esaslar ve kurul tarafından konan prensipler dahilinde yapılır.

Hakemler, belli bir klasman derecesinde yerlerini muhafaza edebilirler, birüst

klasmana terfi edebilirler veya bir alt klasmana düşebilirler.

C Klasmanı olarak teklif edilmiş ancak başarılı olamamış olan İl Hakemleri ile

her klasman hakemi olma özelliğini yitiren hakemler daha önce kazanmış oldukları İl

Hakemi olma sıfatlarını ve bu kategorinin haklarını yitirmezler. Bu durumda olan Hakem Yönergesi  18

HAKEM YÖNERGESİ

hakemler  İHK tarafından açılan seminerlere katılarak fiziksel ve yazılı  sınavlarda

başarılı olmaları halinde illerinde İl Hakemi olarak görev yapabilirler.

Klasman hakemleri ilgili bölümlerde belirtilmiş müsabakalarda görev yaparlar.

Klasman hakemleri Masa Görevlisi olarak görevlendirilemezler.

İstisna :

Klasman Hakemleri, sadece Lig ve Kupa Faaliyetleri kapsamında yer alan

müsabakalar ile Yurtiçi Faaliyetlerde zorunlu nedenler karşısında müsabakanın

Teknik Komiseri veya organizasyonun Federasyon  Temsilcisi tarafından

görevlendirilebilirler. 

12.1. C Klasmanı Hakemi

İl Hakemlerinin arasından C Klasmanı hakemliği koşullarını taşıyan ve İHK kararı

ile uygun görülenler,  İl Temsilciliği tarafından yazı ile MHK Genel Sekreterliği’ne

bildirilirler. MHK hakem eğitmenleri aracılığı ile teklif edilen il hakemlerinin sezon

içerisinde performans takiplerini yaparak, uygun görülenler C Klasmanı Hakem

Seminerine ismen davet edilirler. Seminer sonrasında MHK tarafından yapılacak

sınavlarda başarılı olanlar C Klasmanı Hakemi olma hakkı kazanırlar. 

C Klasmanını oluşturan klasman hakem sayısı her sezon başlamadan önce MHK

kriterlerine göre belirlenir. Bu sayı gerekli görüldüğü takdirde MHK kararı ile

değiştirilebilir.

C Klasmanı  Hakemleri, Yerel Lig Faaliyetleri kapsamında düzenlenen

müsabakalarda ve  Federasyon tarafından organize edilen;

a) Türkiye Bayanlar 2. Ligi (TBB2L) müsabakaları,

b) Bölgesel Lig (EBBL ve BBBL) müsabakaları,

c) 27 yaşından büyük olmamak.

İstisna: Daha önce C Klasmanında olanlarda bu koşul aranmaz

12.1.1.C Klasmanı Hakemi Olma Şartları

İl Hakemlerinin C Klasmanı Hakemi Adayı olabilmesi için aşağıdaki koşulların

oluşması gereklidir.

a) İHK tarafından verilen görevleri başarıyla yerine getirmek,

b) En az bir yıl (İl Hakemi olma tarihinde itibaren) süreyle İl Hakemi

olarak görev yapmış olmak,

c) İHK tarafından MHK’ ye önerilmiş olmak,

d) MHK tarafından yapılan C Klasmanı Hakem seminerine katılarak

yapılan yazılı ve fiziksel sınavlarda başarılı olmak.

12.1.2.C Klasmanı Hakemliğinin Sona Ermesi

Her sezon sonunda MHK tarafından yapılan değerlendirme sonucunda bu

klasman için aranan kriterlere göre başarılı bulunmayan hakemler C Klasmanından

çıkartılırlar. Hakem Yönergesi  19

HAKEM YÖNERGESİ

Ayrıca her sezon MHK tarafından sezon başında ve mazereti MHK tarafından

kabul edilmeyenler veya başarısız olanlar için MHK’nin belirleyeceği tarihte yapılan

sınav ve fiziksel testlerden başarılı olamayan hakemler C Klasmanından çıkarılırlar.

Bu hakemler bir sonraki sezon İl Hakemi olarak değerlendirilirler. Bu durumda olan

hakemler illerinde yapılan sınav ve fiziksel testlerde başarılı oldukları takdirde ilgili

sezonda sadece illerindeki müsabakalarda görev alabilirler.

Mazereti MHK tarafından geçerli sayılan nedenlerle yazılı  sınavlara

ve fiziksel testlere katılmayan hakemleri bu hakları saklı tutulur ve

MHK’nin uygun gördüğü zamanlarda bu hakları kullanırlar.

12.2. B Klasmanı Hakemi

B Klasmanı Hakem Adayı olma koşullarını taşıyan C Klasmanı Hakemleri

arasından uygun görülenler MHK tarafından yapılacak B Klasmanı Hakem

Seminerine ismen davet edilirler. Seminer sonrasında MHK tarafından yapılacak

sınavlarda başarılı olanlar B Klasmanı Hakemi olma hakkı kazanırlar. 

B Klasmanını oluşturan klasman hakemi sayısı her sezon başlamadan önce MHK

kriterlerine göre belirlenir. Bu sayı gerekli görüldüğü takdirde MHK kararı ile

değiştirilebilir. 

B Klasmanı Hakemleri, Yerel Lig Faaliyetleri kapsamında düzenlenen

müsabakalarda ve  Federasyon tarafından organize edilen;

a) Bayanlar 1. Ligi (TBBL) müsabakaları,

b) 2. Lig (TB2L ve TBB2L) müsabakaları,

c) Bölgesel Lig (EBBL ve BBBL) müsabakaları,

d) Yurtiçi Faaliyetleri müsabakaları,

e) Kurum Faaliyetleri müsabakalarında hakem olarak görev

yapabilirler.

12.2.1. B Klasmanı Hakemi Olma Şartları

C Klasmanı Hakemlerin B klasmanı olabilmeleri için aşağıdaki koşullar aranır.

a) 30 yaşından büyük olmamak (Daha önce B klasmanında olanlarda

bu koşul aranmaz),

b) En az iki yıl süreli ve bir önceki sezonda Vizeli C Klasmanı Hakemi

Lisansına sahip olmak.

12.2.2. B Klasman Hakemliğinin Sona Ermesi 

Her sezon sonununda MHK tarafından yapılan değerlendirme sonucunda bu

klasman için aranan kriterlere göre başarılı bulunmayan hakemler B Klasmanından

çıkartılırlar.  Hakem Yönergesi  20

HAKEM YÖNERGESİ

Ayrıca her sezon MHK tarafından sezon başında ve mazereti MHK tarafından

kabul edilmeyenler veya başarısız olanlar için MHK’nin belirleyeceği tarihte yapılan

yazılı  sınav ve fiziksel testlerden başarılı olamayan hakemler B klasmanından

çıkartılır. Bu hakemler bir sonraki sezonda C Klasmanı Hakemi olarak

değerlendirilirler. Bu durumda olan hakemler illerinde yapılan sınav ve fiziksel

testlerde başarılı oldukları takdirde ilgili sezonda sadece illerindeki müsabakalarda

görev alabilirler. 

Mazereti MHK tarafından geçerli sayılan nedenlerle yazılı  sınavlara ve fiziksel

testlere katılamayan hakemlerin bu hakları saklı tutulur ve MHK’nin uygun gördüğü

zamanlarda bu hakları kullandırılır.

12.3. A Klasmanı Hakemi

A Klasmanı Hakem Adayı olma koşullarını taşıyan B Klasmanı Hakemleri

arasından uygun görülenler, MHK tarafından yapılacak A Klasmanı Seminerine ismen

davet edilirler. Seminer sonrasında MHK tarafından yapılacak sınavlarda başarılı

olanlar A Klasmanı Hakemi olma hakkı kazanırlar. 

A Klasmanı Hakem sayısı, her sezon başlamadan önce MHK tarafından belirlenir.

Bu sayı gerekli görüldüğü takdirde MHK kararı ile değiştirilebilir.

A Klasmanı hakemler her seviyedeki müsabakada görev yapabilirler.

12.3.1. A Klasmanı Hakemi Olma Şartları

 B Klasmanı  Hakemlerinin A Klasmanı Hakemi olabilmeleri için aşağıdaki

koşullar aranır:

a) 33 yaşından büyük olmamak (Daha önce A klasmanında olanlarda

bu koşul aranmaz),

b) B Klasmanında en az iki sezon görev yapmış olmak.

12.3.2. A Klasmanı Hakemliğinin Sona Ermesi 

Her sezon sonunda MHK tarafından yapılan değerlendirme sonucunda bu

klasman için aranan kriterlere göre başarılı bulunmayan hakemler, A Klasmanından

çıkartılırlar ve sonraki basketbol sezonunda B Klasmanında değerlendirirler. 

Sezon başında yapılan seminere katılmayan veya mazereti MHK tarafından kabul

edilmeyenler ile seminerde başarısız olanlar için, MHK’nin belirleyeceği tarihte

yapılan yazılı  sınav ve fiziksel testlerde de başarılı olamayan hakemler A

klasmanından çıkartılır. Bu hakemler bir sonraki sezonda B Klasmanında

değerlendirilirler. Bu hakemler illerinde yapılan sınav ve fiziksel testlerde başarılı

oldukları takdirde ilgili sezonda sadece illerindeki müsabakalarda görev alabilirler. 

Mazereti MHK tarafından geçerli sayılan nedenlerle yazılı  sınavlara ve fiziksel

testlere katılamayan hakemlerin bu hakları saklı tutulur ve MHK’nin uygun gördüğü

zamanlarda bu hakları kullandırılır. Hakem Yönergesi  21

HAKEM YÖNERGESİ

13. FIBA Hakemliği 

13.1. FIBA tarafından yapılan sınavda başarı gösteren hakemler FIBA Hakemi

unvanını alır ve FIBA tarafından yapılan atamalarla uluslararası

müsabakalarda görev alırlar. 

13.2. FIBA Hakemleri yurtiçinde MHK tarafından belirlenen kriterler

doğrultusunda seçilmiş oldukları klasmanın belirlediği müsabakalarda

görev yapabilirler.

13.3. FIBA Hakemlerinin ülkemizdeki MHK kriterlerine göre belirlenmiş

değerlendirme puanlarına göre performansları ve fiziksel test sonuçları

yılda iki kere FIBA’ya bildirilir ve her sezon sonunda bu değerlendirmeler

uyarınca, MHK tarafından belirlenen Türkiye FIBA hakemleri sıralaması

FIBA’nın bilgisine sunulur.

13.4. MHK, uygun bulmadığı durumlarda, FIBA Hakemlerini FIBA’ nın aktif

hakem listesinden çıkarılması için bu kurum nezdinde başvuruda

bulunabilir.

13.5. En az 10 (on) sezon FIBA Hakemliği yapmış hakemler arasından talepte

bulunanlar ve gereken  şartları yerine getirenler, Federasyon tarafından

FIBA  Şeref Hakemliği için FIBA’ya teklif edilir ve FIBA tarafından

onaylananlar “Şeref Hakemi” unvanını alırlar.

14. FIBA Hakemi Adaylığı

Bir hakemin FIBA hakemi olmak üzere FIBA tarafından açılan seminerlere

katılmak üzere aday gösterilmesi için aşağıdaki koşullar aranır. Bu koşullara göre

MHK tarafından belirlenecek adaylar FIBA seminerine katılırlar.

a) FIBA tarafından belirlenen şartlara haiz olması,

b) Aday gösterileceği sezonda A Klasmanında olması ve o sezon hariç

en az iki yıl süre ile aralıksız A Klasmanında hakemlik yapmış

olması, 

c) MHK tarafından belirlenecek lisan merkezlerinden alınacak İngilizce

lisan seviyesi yeterlilik belgesi.

d) Hakemlikte başarının yanı  sıra diğer hakemlerle uyumu, özel

yaşamı ve temsil yeteneği açısından yeterli seviyede olduğunun

MHK tarafından kanaat getirilmiş olması

    Hakem Yönergesi  22

HAKEM YÖNERGESİ

Üçüncü Kısım

Hakemlikle İlgili Konular

15. Hakemlerin Sorumlulukları 

15.1. Sezon öncesinde; Aday veya İl Hakemi ise ilinde, Klasman Hakemi ise

MHK tarafından düzenlenen seminerlerde fiziksel test ve yazılı  sınavlara

katılmak,

15.2. Görevli olduğu müsabaka kendi ilinde ise en az bir saat önce, görevi

kendi ili dışında ise MHK tarafından belirlenmiş süre içinde o ilde ve bir

saat önce müsabakanın yapılacağı salon veya sahada, MHK tarafından

belirlenmiş hakem giysisi ile hazır bulunmak, müsabakada görevli diğer

hakem/ hakemlerle uyumlu olmak, özel yaşamında etik olmayan davranış

ve ilişkileri olmamak,

15.3. MHK veya  İl Hakem Kurulu’nca verilen görevleri, FIBA tarafından

belirlenen ve Federasyon tarafından uygun bulunarak yayınlanan

kurallara göre yerine getirmek,

15.4. Tüm sporculara her bakımdan örnek olmak.

16. Hakemlik Görevinin Belirli Süreyle Durdurulması 

16.1. Aşağıdaki koşullarda, MHK tarafından belirlenecek süre ile hakemlerin

müsabakalarda görev yapması durdurulur:

a) Lisansını vize yaptırmamış olmak (Aday hakemlerde vize koşulu

aranmaz), 

b) Müsabakalarda MHK tarafından belirlenen genel görünüm kural ve

prensiplerine aykırı olarak (örneğin sakallı olarak) görev yapmak,

c) MHK tarafından belirlenen kılık ve kıyafet kural ve prensiplerine

uymamak,

d) Yönettikleri müsabakalara ilişkin Federasyon tarafından istenilen

raporları 24 saat içerisinde vermemek, 

e) Liglerde basketbol takımları yer alan kulüplerin Yönetim Kurullarında

görev almak veya bir kulübün idareci, menajer, antrenör, oyuncu

veya masörü olmak, 

f) Klasman hakemi ise MHK’den, diğer hakem statülerinde ise İHK’nin

bilgisi ve izni dışında yurtiçinde resmi veya özel yarışmaları

yönetmek,

g) Federasyon ve/veya FIBA müsabakaları haricinde düzenlenen her

türlü uluslararası organizasyon ve uluslararası özel müsabakalarda

MHK’den yazılı izin almaksızın maç yönetmek, 

h) Fiziksel test ve sınavlarda başarısız olmak, Hakem Yönergesi  23

HAKEM YÖNERGESİ

i) Kendi illerinde verilen il müsabakalarını mazeretsiz olarak

yönetmemek ve İHK başvurusu ile MHK tarafından bu konuda haksız

bulunmak,

16.2. Hakemlik görevi, herhangi bir nedenle belirli süreyle durdurulan bir

hakemin, tüm seviyelerdeki hakemlik sıfatından kaynaklanan tüm hakları

da aynı süreyle durdurulmuş sayılır. 

17. Hakemlik Görevine Ara Verilmesi 

17.1. Herhangi bir nedenle (tüm sağlık nedenleri de dahil) hakemlik görevine

ara vermek isteyen  İl Hakemleri,  İl Hakem Kurulu’na; Klasman

Hakemleri, MHK’ ye yazılı olarak başvuruda bulunarak mazeretlerini

bildirir. Bu durum hakemin şahsi dosyasına işlenir.

17.2. Mazeretli olarak hakemliğe ara verme süresi, aralıksız en fazla 3 (üç)

sezondur. Anılan 3 (üç) sezonluk dönem, ara verme talebinde bulunma

tarihindeki içinde bulunulan sezonu da kapsar. 

17.3. Sağlık sebepleri dışında ikinci bir kez hakemliğe ara verme talebinde

bulunulabilmesi için önceki ara verme sonucu yeniden görev almaya

başlanması tarihinden başlayarak en az bir sezon boyunca görev almış

olması gereklidir. 

17.4. Hakemlik görevine ara verip başka ülkelerde hakemlik görevine devam

edenlerin, tekrar hakemlik yapma  talebi durumunda, bu talep MHK

tarafından değerlendirilir ve karar verilir.

17.5. Ara verme süresinden sonraki sezonda hakemliğe devam etmek isteyen

hakem, yine bu isteğini dilekçeyle bildirmek ve ayrıca yapılacak fiziksel

testte ve yazılı  sınavda başarılı olmak zorundadır. Ara verme süresi

sonunda yeniden görev almaya devam eden hakemlerin tüm hak ve

statülerinin değerlendirilmesinde, ara verme süresi dikkate alınmaksızın,

ara verme tarihindeki durumları göz önünde bulundurulur. 

17.6. Ara verme süresinin sonunda, hakemliğe dönme isteğinde bulunmayan

hakemin lisansının herhangi bir talebe gerek kalmaksızın ilgili kurulca

iptal edilir. 

17.7. Sağlık nedeni ile mazeretli sayılan hakemler ayrıca hastalığının geçtiğini

ve hakemlik yapmasında engel durum olmadığını belirten uzman bir

heyetten alacakları resmi onaylı bir raporu da dönüş dilekçelerine

eklemek zorundadırlar.

18. Hakemlik Görevinin Sona Ermesi 

18.1. Aşağıda belirtilen koşulların oluşması durumunda, ilgili kurulların

onayından sonra hakemlik sona erer: Hakem Yönergesi  24

HAKEM YÖNERGESİ

a) Hakemin görevi sürdürmesine engel olacak sürekli bir mazeret,

hastalık ya da rahatsızlığının ortaya çıkması,

b) 50 yaşını doldurmuş olmak,

c) Uluslararası Oyun Kurallarının uygulanmasında acze düşmek veya

yetersiz kalmak,

d) Kurullarca kabul edilebilir mazereti olmadan  ısrarla görev kabul

etmemek,

e) Mazeretsiz olarak iki kez görevine gelmemek,

f) Geliştirme kurslarına katılmamak veya yetkisiz kurumlar tarafından

düzenlenen eğitim seminerlerine izinsiz katılmak, 

g) Herhangi bir nedenle kasıtlı olarak taraflı müsabaka yönetmek veya

müsabaka yönetiminde kasıtlı olarak Uluslararası Oyun Kuralları

hatası yapmak, müsabaka sonuçlarını etkileyecek girişimlerde

bulunmak,

h) Gerçek dışı rapor düzenlemek, gerçekleri gizlemek veya taraflardan

maddi veya manevi menfaat temin etmek,

i) Basketbol Federasyonu ve Kurulları aleyhinde gazete, radyo veya

televizyon kanalıyla yayın veya propaganda yapmak, yazı yazmak,

Internet sitelerinde hakemliği küçük düşürücü yayınlar yapmak,

izinsiz olarak radyo ve televizyon yayınlarına katılmak,

j) Sosyal yaşam ve davranışları ile basketbol hakemliğini küçük

düşürücü davranışlarda bulunmak, 

k) Disiplin veya Ceza Kurulu tarafından Gençlik ve Spor Genel

Müdürlüğü’ne, Federasyon’a veya hakemlere karşı  işlenmiş bir

suçtan dolayı toplam 3 (üç) aydan fazla cezalandırılmış olmak,

l) Müsabakalarda, Federasyon tarafından belirlenen kılık, kıyafet ve

genel görünüm kural ve prensiplerine aykırı davranmak; Federasyon

tarafından belirlenen hakem kıyafetlerini kullanmamak,

m) Yüz kızartıcı bir suçtan dolayı hüküm giymek, TBF Yönerge,

Yönetmelik ve Sirkülerlerinde belirtilen kurallar ile MHK’nin sözlü

veya yazılı yönergelerine ve talimatlarına uymamak,

n) İl Temsilcisi, Teknik Komiser veya Federasyon Temsilcisi olmak, 

o) Mazeretsiz olarak veya mazereti ilgili kurullarca kabul edilmediği için,

ilgili kurullara iki sezon üst üste lisansını vize ettirememek.

18.2. Bu konularda lisans iptali için İl Hakem Kurulu kararının MHK tarafından,

MHK kararının Federasyon Yönetim Kurulu tarafından onaylanması

esastır. Hakem Yönergesi  25

HAKEM YÖNERGESİ

19. Hakemlere Verilebilecek Cezalar 

19.1. Klasman Hakemlerine verilecek cezalar, Disiplin Yönergeı hükümlerine

göre Disiplin Kurulu tarafından saptanır. 

19.2.İl Hakemlerine verilecek cezalar, Amatör Spor Dalları Ceza Yönetmeliği’ne

göre İl Ceza Kurulu tarafından saptanır.

19.3. Hakemlerin oyun kurallarını uygulayışında ortaya çıkacak teknik hatalar

hakkında karar verme yetkisi illerde  İl Hakem Kurulu’na, Federasyon

yarışmalarında ise Merkez Hakem Kurulu'na aittir. 

19.4. Teknik konularla ilgili kesin karar vermeye Merkez Hakem Kurulu

yetkilidir.

19.5.İl Hakemlerinin belge ve lisansları İl Hakem Kurulu’nun teklifi ile MHK

tarafından; Klasman Hakemlerinin lisansları ise MHK teklifi ile Federasyon

Yönetim Kurulu tarafından iptal edilir.

19.6. Hakemler, İl Hakem Kurulları tarafından verilmiş olan kararlara, kararın

kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde bağlı bulundukları

İl Müdürlüğü kanalı ile Merkez Hakem Kurulu'na itiraz edebilirler. Merkez

Hakem Kurulu ilk toplantısında konuyu görüşerek karara bağlar. Merkez

Hakem Kurulu kararları kesindir. 

19.7.İl Hakem Kurulları, illerindeki hakemleri işledikleri bir suçtan ötürü İl Ceza

Kurulu'na sevk edebilirler. Klasman Hakemlerinin ceza kurullarına sevki

için Merkez Hakem Kurulu'nun onayının alınması gereklidir.

20. Hakem Giysileri 

20.1. Hakem giysileri, Merkez Hakem Kurulu’nca uluslararası kurallar dikkate

alınarak Federasyon tarafından belirlenir ve uygulanması sağlanır.

20.2. Hakemler, Merkez Hakem Kurulu’nca belirlenen kokartları takarlar.

20.3. Federasyon uygun gördüğü takdirde, hakem kıyafetlerinde kullanılmak

üzere reklam anlaşması yapabilir. 

21. Hakemliği Bırakma Töreni 

21.1. A Klasmanında en az 15 yıl süre ile müsabaka yönetmiş hakemler ile,

FIBA hakemi olarak 10 yılını doldurmuş hakemler, hakemlik yaşamlarının

sona ermesi üzerine Federasyon’un izni ve Genel Müdürlüğün onayı ile

hakemliği bırakma töreni yapabilirler.

21.2. Hakemliği bırakma töreni yapan hakem, tekrar hakemlik yapamaz. Hakem Yönergesi  26

HAKEM YÖNERGESİ

Dördüncü  Kısım

Teknik Komiserler

22. Teknik Komiserler 

Teknik Komiserlerin çalışma prensipleri ayrı bir yönerge ile düzenlenir.

Beşinci  Kısım

Masa Görevlileri

23. Masa Görevlileri

Masa Görevlilerinin çalışma prensipleri ayrı bir sirküler ile düzenlenir.

BÖLÜM – III

Çeşitli Hükümler

24. Görev Tazminatları ve Harcırahlar 

24.1. Müsabakalarda görev yapan Hakemler, Masa Görevlileri, Teknik Komiser

veya Federasyon Temsilcilerine yaptıkları görev karşılığı müsabaka

tazminatı ödenir. 

24.2. Müsabakalarda görev yapan ve MHK tarafından görevlendirilen Hakem,

Teknik Komiser, Federasyon Temsilcileri, Hakem Eğitmenleri ve Masa

Görevlileri ikamet ettikleri il dışından görevlendirilmeleri halinde ayrıca

kendilerine yol gideri ve harcırah ödemesi yapılır.

25. Denetim 

25.1. Federasyon tarafından düzenlenen lig maçlarından her türlü organizasyon

ve denetimiyle oluşabilecek birinci dereceden idari sorunları çözmek ve

masa görevlilerinin düzgün bir  şekilde görevlerini denetlemek ve görev

yapan hakemlerin davranış ve form durumlarının belirlenmesi için, Teknik

Komiser sirküleri esasları doğrultusunda  Teknik  Komiser,  ayrıca Yurtiçi

Faaliyetleri kapsamında düzenlenen turnuvalarda organizasyon ve

faaliyetlerin sürdürülmesi ile oluşabilecek birinci dereceden idari sorunları

çözmek amacıyla Federasyon Temsilcisi/ Temsilcileri ataması yapılır.

25.2. Teknik Komiser ya da Federasyon Temsilcisi olarak görev yapacak

kişilerin seçim esasları ile görev ve yetkileri, Teknik Komiser Sirküleri ile

belirlenir.

25.3. Teknik Komiser veya Federasyon Temsilcisi olarak görev yapacak kişiler,

görevleriyle ilgili raporlarını en geç 48 saat içerisinde ilgili kurula

bildirmek zorundadırlar.  Hakem Yönergesi  27

HAKEM YÖNERGESİ

25.4. Türkiye liglerinde veya yurtiçi organizasyonlarında lig veya organizasyon

ile Federasyon tarafından görevlendirilenleri izlemek üzere, Federasyon

Başkanı tarafından Yönetim Kurulu üyeleri arasından veya MHK Başkanı

tarafından MHK üyeleri arasından kişi ya da kişiler görevlendirilebilir.

Görevlendirilen kişiler izledikleri müsabaka ya da organizasyonla ilgili

bilgileri görevlendiren Federasyon Başkanı ya da MHK Başkanına en geç

48 saat içerisinde yazılı olarak bildirir. Ayrıca bu kişiler, lig maçları veya

yurtiçi organizasyonlarının hiçbir aşamasında Teknik Komiser, Hakem

veya Federasyon Temsilcilerine müdahale edemezler.

26. Federasyon İle Yazışmalar 

26.1.İl Hakemleri, Federasyon’a ve Merkez Hakem Kurulu'na her türlü

başvurularını illerindeki Gençlik ve Spor  İl Müdürlüğü aracı ile yapmak

zorundadırlar. Doğrudan yapılan başvurular işleme konulmaz.

26.2. Klasman Hakemleri, görevleri ile ilgili başvurularını doğrudan Merkez

Hakem Kurulu'na yapabilirler.

27. Görev Tebligatı (Duyurusu) 

27.1. Hakemlere görevleri, Federasyon tarafından her hafta  İl Müdürlükleri

veya Internet’teki Federasyon web sayfası aracılığı ile duyurulur.

Duyuruda, Hakemin görevli olduğu müsabakanın yer, saat ve tarihi

bulunur. Ancak, Hakemler kendilerine yapılan resmi tebligatı (duyuruyu)

beklemeden, telefonla her hafta görevi olup olmadığını MHK

Sekreterliği’nden öğrenir. 

27.2. Hakemler tarafından herhangi bir nedenle tebligatı alamadığını

bildirmeleri, göreve gitmemeleri için mazeret olarak kabul edilemez.

BÖLÜM – VII 

Son Hükümler

28. Yönergede Yer Almayan Hükümler

Bu Yönergede yer almayan herhangi bir husus ve Yönergede karşılığı

belirtilmeyen cezai yaptırımlar hakkında karar alma ve yorumlama yetkisi Basketbol

Federasyonu’na aittir.

29. Yürürlük 

Bu yönerge, Türkiye Basketbol Federasyonu Yönetim Kurulunun  onayladığı

tarihte yürürlüğe girer. Hakem Yönergesi  28

HAKEM YÖNERGESİ

30. Yürütme 

Bu yönergeyi Türkiye Basketbol Federasyonu adına Merkez Hakem Kurulu

yürütür.